ARAŞTIRMA PROJELERİ
Coğrafi Bilgi Sistemi ve Uzaktan Algılama teknikleri ile Doğu Karadeniz Bölgesinin Konumsal Veri Tabanı Tasarımı ve Sayısal Arazi Modellemesi
 
Destekleyen Devlet Planlama Teşkilatı, Ankara, 2000
Proje Yöneticisi  Prof. Dr.Tahsin YOMRALIOĞLU, 
Yardımcı Araştırmacı Doç. Dr Sadettin KORKMAZ, Arş. Gör Selçuk REİS, Arş. Gör. Recep NİŞANCI, Arş. Gör.Arif Çağdaş AYDINOĞLU
 
Bu proje ile geniş bir coğrafik bölgenin araziye ilişkin temel bilgilerin toplanarak bilgisayar ortamında işlenmesi, saklanması ve güncellenmesi amaçlanmaktadır. Bölgede konuma dayalı bilgilerin (yerleşim birimleri, arazi yapısı, akarsular vb su kaynakları, tarım ve orman alanları, yollar gibi), uydu görüntülerinden yararlanılarak elde edilmesi ve bunlara bağlı detay bilgiler (yerleşim alanlarının nüfusu, arazi, tarım ve orman alanlarının özellikleri, su kaynakları ve yolların özellikleri vs.) ile ilişkilendirilerek Coğrafi Bilgi Sistemi veri tabanı oluşturma ve kullanıcıların ihtiyaç duyduğu çeşitli türdeki özel amaçlı kartoğrafik haritalar dijital olarak üretilecektir. Oluşturulacak veri tabanı Doğu Karadeniz Bölgesi için doğal kaynak potansiyelinin ortaya çıkarılması, uygun planlama ve gelişim projelerinin ortaya konulmasında kullanılacaktır. Böylece coğrafi bilgiyi kullanacak kurum, kuruluş ve kişiler arasındaki işbirliği ve bilgi paylaşımı kuvvetlendirilirken; coğrafi bilgi toplama, depolama, sunma ve kullanma konularında daha düşük maliyetle daha fazla yarar sağlanarak hem personel, para ve zaman tasarrufu elde edilecek hem de bilgilerdeki eksiklik, karışıklık, tutarsızlık riskleri en aza indirgenecektir. Belli bir sistem içerisine alınan coğrafi bilgiler, bölgenin sosyal, ekonomik ve çevresel gelişimini daha çağdaş ve bilimsel veriye dayalı bir yaklaşımla planlı ve programlı bir şekilde yürütülmesine öncülük ederek, oluşturulacak veri tabanı Doğu Karadeniz Bölgesine ilişkin ileride hazırlanacak her türlü bölgesel ve yerel kalkınma projelerine destek olabilecektir.  Detaylı Bilgi...

Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistem Teknikleriyle Doğu Karadeniz Bölgesi Veri Tabanı Modellemesi
 
Destekleyen  KTÜ Araştırma Fonu, Trabzon, 1999
Proje Yöneticisi  Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU, 
Yardımcı Araştırmacı  Arş. Gör. Selçuk REİS, Arş. Gör.Recep NİŞANCI,  Arş. Gör. Arif Çağdaş AYDINOĞLU, Arş. Gör. Mehmet ÇETE, Arş. Gör. Mustafa ATASOY
 
Doğu Karadeniz Bölgesi yüzeyine dağılmış topoğrafik, idari, planlama, ulaşım, nüfus, sosyo-ekonomik, kültür, turizm, vb. haritaya dayalı bilgilerin çok çeşitli olması bu türden bilgilere bölge yönetim ve planlama aşamasında ihtiyaç duyulması halinde karmaşık bir veri/bilgi yapısı ortaya çıkarmaktadır. Özellikle aynı konumda farklı özellik gösteren bilgi guruplarının uygun ortamlarda organize edilmiş şekilde saklanması, gerektiğinde bu bilgilere hızlıca erişilmesi ve güncel verilerin elde edilmesi bölge yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla bölgede haritaya dayalı bilgilerin toplanacağı, bir veri tabanı diğer bir deyişle bilgi bankası oluşturulması ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
Oluşturulacak bilgi bankası bölge için doğal kaynak potansiyelinin ortaya çıkarılması, uygun planlama ve gelişim projelerinin ortaya konulmasında kullanılacaktır. Elde edilecek uydu fotoğrafları yardımıyla bölgenin hava, deniz ve kara ulaşım alanları ve hatları, mısır, çay, fındık gibi tarım ürün alanları, ormanlık alanlar, deniz, göl, akarsu gibi su kaynakları ve topoğrafyası başta olmak diğer coğrafi detaylar güncel olarak elde edilecektir. Bu bilgiler birbirinden bağımsız olarak konumsal veri tabakalarına (katmanlara) ayrılarak bilgisayar ortamına aktarılacaktır. Farklı katmanlarda elde edilen bilgiler Coğrafi Bilgi Sistemi adı verilen  sistemlerle gerektiğinde üst üstte bindirilerek veya diğer konumsal analiz tekniklerinin uygulanmasıyla bölgenin ekonomik, kültür ve çevre açısından ihtiyaç duyacağı tematik (istatistiki) dijital haritalar elde edilecek ve haritaya dayalı gerekli sorgulama ve analizler yapılacaktır. Detaylı Bilgi...

Web Tabanlı Coğrafi Bilgi Sistemleri altlığının kurulması - Doğu Karadeniz Bölgesi Trabzon ili örneği 
 
Yüksek Lisans Tez Çalışması
Tez Yöneticisi  Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU
Yardımcı Araştırmacı  Arş. Gör. Arif Çağdaş AYDINOĞLU
 
Doğu Karadeniz bölgesinin Trabzon lokal çalışma alanı örneğiyle; yerleşim birimleri, arazi bilgisi, 3D topoğrafya, kadastral veriler, akarsular, su kaynakları, tarım ve orman alanları, yollar, kanalizasyon altyapısı, itfaiye sistemi, telekomünikasyon hatları, ticari aktiviteler vb. konuma dayalı gözlemlerle elde edilen grafik ve grafik-olmayan bilgilerin saklanması, işlenmesi ve kullanıcıya sunulması işlevlerini yerine getiren bir Coğrafi Bilgi Sisteminin (GIS) kurulması ve İnternet/ İntranet teknolojileri yardımıyla gerek kurum içi gerekse kurum ve kuruluş hatta yurttaşlar arasında bilgi paylaşımını sağlamaktır. Şu ana kadar farklı departmanlar için IT çözümleri geliştiriliyordu. Bu nedenle genellikle departmanlar, izole ortamlarda çalışmak durumunda kalıyordu. Artık bu yapılar arasında köprü kurmanın ve verileri paylaşarak zenginleştirmenin daha ekonomik ve akılcı olduğu görülüyor. Bir kurumda; yüzlerce kullanıcı paylaşılan bir ortamda koordineli olarak çalışabilmeli, kullanıcılar nerede olduklarından bağımsız olarak sisteme etkin olarak ulaşabilmeli, çözümün uygulaması kolay olmalı ve iş öncelikleri değiştiğinde çözüm de ekonomik olarak yenilenebilmelidir.Çok sayıda eş zamanlı kullanıcı, aynı veriye farklı görüntüleme seçenekleriyle aynı anda ulaşabilir.  Bu sayede veri almak için zaman ve maliyet kaybı minimum seviyeye inmektedir. Örnek bir altlık çalışmayla başlayacak bu projede internet/intranet üzerinden ilgili bölümler arasında iletişim ve veri güncelleme olanakları artırılarak sistemin gerçek zamanlı çalışması şu anda uygulanan çalışma tarzından daha etkili gerçek zamanlı çözümlere ulaştırır. Detaylı Bilgi... 

Dağıtık CBS Ortamında Emlak Bilgi Sistem tasarımı 
 
Doktora Tez Çalışması
Tez Yöneticisi  Yrd. Doç. Dr. Çetin CÖMERT
Araştırmacı  Arş. Gör. Halil AKINCI
 
Farklı yazılım, donanım ve veri modellerine sahip Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) den  oluşan “dağıtık” bir ortamda kullanıcıların, uygulamalarını herhangi bir sistemdeki veri ya da yazılımları, hangi sistemde bulunduklarından bağımsız ve doğrudan kendi uygulamaları içerisinden kullanarak gerçekleştirebilmeleri “interoperabilite” (Interoperability) olarak adlandırılmaktadır. Interoperabilite geçmişte ve bugün büyük oranda, farklı sistemler arasında veri değişimi yoluyla ancak kısıtlı bir düzeyde sağlanabilmektedir. Son yıllarda internet’in sunduğu olanaklardan da yararlanmak amacıyla, Internet Harita Sunucuları (İHS) geliştirilmiştir. Farklı CBS lerin birbirleri ile “konuşabilmeleri” ve böylece günümüzün iddialı ve aynı anda farklı sistemler ve veri kaynakları içeren projelerinin gerçekleştirilebilmesi, son on yıldır ve halen CBS ler alanındaki en önemli araştırma konularından biridir. Bu amaçla ABD de “open GIS” konsorsiyum’u (OGC) kurulmuştur. Başta büyük CBS yazılımı firmaları olmak üzere, OGC nin çok sayıda üyesi vardır. OGC bir OGIS (Open Geodata Interoperability Specification) geliştirmiştir (www.ogis.org). Ancak geleneksel CBS sistemleri başlangıçta bu spesifikasyona değil de, kendi özel veri yapılarında geliştirildiklerinden, OGIS e ancak ilkeler bazında uyum sağlayabilmekte bu da “Açık Sistemler” i hala erişilememiş bir hedef yapmaktadır.
Açık CBS ler alanındaki literatür taramasından iki temel yaklaşım ortaya çıkmaktadır: Biricisi son kullanıcıların farklı CBS sistemlerinin İHS yazılımlarında geliştirilmiş uygulamaları kullanmalarıdır. Bu yaklaşım, son kullanıcılara yalnızca, büyütme, imleçle işaretlenen özellik hakkında bilgi alma gibi sınırlı fonksiyonlar sunmaktadır. İkinci yaklaşım çalışmalarımın da konusunu oluşturan, bir CBS sistemi kullanıcısının farklı CBS sistemlerindeki verileri kullanarak kendi sisteminde uygulama geliştirmesidir. Detaylı Bilgi...

Kıyı Kullanımındaki Değişimin İzlenmesi: Trabzon-Sarp Sahil Yolu Örneği
 
Doktora Tez Çalışması
Tez Yöneticisi  Prof. Dr. Nihat AKYOL
Araştırmacı  Arş. Gör. Faik Ahmet SESLİ
 
Yeryüzündeki değişik yer şekilleri arasında doğal süreçler altında en hızlı değişime uğrayan birimler kıyı alanlarıdır. Özellikle son 25 yılda Türkiye kıyılarının iç ve dış turizm talebine bağlı olarak yoğun bir nüfus baskısı altına girmesi, ikinci konut ve tatil siteleri yapımı, aşırı ve çarpık yapılaşmalar; sanayi kuruluşları, benzer şekilde doğaya yakın olma adına koyları ve hatta ormanlık alanları, denizle iç içe giren sit alanlarını arsaya dönüştüren turizm yatırımları, açık kanalizasyon bağlantıları; kum ocağı haline dönüştürülen kumsallar doğal ve kültürel peyzajı, kent estetiğini ve yine ekolojiyi önemsemeyen liman, mendirek, dalgakıran vb. gibi inşaatları, arazi kazanmak için yapılan dolgular, kıyı düzenlemesi adına gerçekleştirilen kazılar ve hatta ulaşım sorunu adına gerçekleştirilen (Samsun-Sarp Otoyolu örneğinde olduğu gibi) otoyollar ve daha bir çok uygulamalar, uygarlığın beşiği ve ekolojinin can damarları olan kıyılarımızın günümüzde ne denli büyük bir saldırı karşısında olduğunu çok açık bir şekilde göstermektedir.
Trabzon ilinin, proje kapsamındaki kıyı alanlarına ait; halihazır (kıyı kenar çizgisi işlenmiş), kadastro haritaları, imar paftaları, kıyı alanlarındaki taşınmazlara ait mülkiyet bilgileri, yol projeleri elde edilecektir. Kıyı alanlarına ait farklı zamanlarda çekilmiş Uydu Fotoğrafı veya Hava  fotoğrafları elde edilecek; uzaktan algılama, fotogrametrik amaçlı görüntü işleme, ve değerlendirme yöntemleri kullanılarak, Yol inşaatı öncesi ve sonrası mevcut kıyı kullanımı - değişimi (yapılaşma,konut sayısı, yol genişliği, Kıyı kenar çizgisi, kıyı çizgisi, kıyı erozyonu, v.b. değişimler) ortaya konulacaktır. Ayrıca kıyılardaki değişim irdelenecek ve Toplumsal kullanım alanlarındaki farklılıklar belirlenecektir. Detaylı Bilgi...

Orta Ölçekli Belediyelere Yönelik Kent Bilgi Sistemi Tasarımı: Pelitli Beldesi Örneği
 
Yüksek Lisans Tez Çalışması
Tez Yöneticisi  Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU
Araştırmacı  Arş. Gör. Mehmet ÇETE
 
Hızla gelişmekte olan kentlerin yönetilmesi ve kentleşmenin takibi, kaynakların optimum kullanılması, yapılacak yatırımlarda doğru karar verme kapasitesinin arttırılması, kentliye çağdaş ve nitelikli hizmet sunulması v.b. birçok konuda bilgi sistemlerine duyulan ihtiyaç açıktır. Ülkemizde, Kent Bilgi Sisteminin bu ihtiyaçlara cevap vermedeki önemi her geçen gün daha iyi anlaşılmakta ve yerel yönetimlerin bu konudaki talepleri gün geçtikçe artmaktadır. Ancak bu konuda yapılan çalışmaların yeni olmasının da etkisiyle, henüz Kent Bilgi Sistemleri için belirli şablonlar oluşturulmamıştır. Örneğin, Kent Bilgi Sistemi kurmayı planlayan orta ölçekteki bir belediyenin, uygulama esnasında hangi işlem adımlarını hangi sıraya göre takip etmesi gerektiği konusunda henüz belirli bir şablon yoktur.
Yapılacak çalışmada bu eksikliğin giderilmesi için, orta ölçekli bir belediyeye ait Kent Bilgi Sisteminde bulunması gereken işlem adımları ortaya koyularak, bunların iş-akış şeması oluşturulacak ve bu çalışma projelendirilecektir. Bu sayede Kent Bilgi Sistemi kurmayı düşünen orta ölçekli belediyeler için belirli bir şablon oluşturulmuş olacaktır.Daha sonra, projelendirilen bu çalışmanın uygulaması, Trabzon Pelitli Beldesi sınırları içinde seçilecek pilot bir bölgede yapılacak, sunum işlemi ise MapObjects yazılımıyla gerçekleştirilecektir. Detaylı Bilgi...

Kent Bilgi Sistemi Tasarımı -Yomra Belediyesi örneği

Yüksek Lisans Tez Çalışması
Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU
Araştırmacı: Arş. Gör. Volkan YILDIRIM

Kentler ülke bazında her türlü idari, siyasi ve ekonomik işlemlerin yürütüldüğü merkezlerdir. Ülkemizde kent yönetimi ile ilgili çok çeşitli bilgilerin olması; istenildiğinde bu bilgilere ulaşmada ve güncel veri elde edilmesinde karşılaşılan sorunlar gün geçtikçe içinden çıkılamaz bir hal almaya başlamıştır. Kentlerde göçlerden ve nüfus artışından kaynaklanan yoğunluğun ve hızlı yapılaşma nedeniyle giderek artan sorunların kontrolü, ortaya çıkan altyapı harcamaları ve mevcut altyapının denetimi amacıyla elde edilen istatiksel verilerin değerlendirilmesi giderek güçleşmektedir. Mevcut olan yada mevcut olmayıp elde edilecek bilgiler bir araya getirilerek, konuma bağlı olarak sorgulanması ve mekan ile ilişkilendirilmesi kentsel yönetim açısından önemli bir problemdir. Kent yapısının sağlıklı bir şekilde oturtulabilmesi için bu problemlerin çözülmesi gerekmektedir.
Kurulacak Kent Bilgi Sistemlerinde bu problemleri ortadan kaldırmak amacıyla nasıl bir tasarımın ortaya koyulması gerektiği sorunu irdelenecek ve Yomra Kent Bilgi Sistemi örneği ile modellenecektir.
Detaylı Bilgi...

UYGULAMA PROJELERİ

 

Trabzon İli İçin Akıllı Tematik Harita Üretimi..
 
Trabzon ili bünyesinde bulunan tüm ilçe ve köy merkezlerini de içine alan, uydu görüntüsü ile zenginleştirilmiş il haritası üretilerek istenen ölçeklerde hem kağıt baskı hem de dijital ortamda internet üzerinden kullanıma sunulacaktır. Bu proje kapsamında il bazında coğrafi bilgi sistemlerine konu olan temel veri katmanları (topoğrafya, yollar, akarsular, idari merkez ve sınırlar, orman, jeolojik yapı vb) hazırlanıp güncel hale de gelmiş olacaktır.Detaylı Bilgi...

Trabzon Kent Bilgi Sistemi..
 
Trabzon kent merkezine ait imar, bina, yol, alt ve üst yapı detayları, turistik merkezler, eğitim ve kamu kurumları, tarihsel gelişim, arazi kullanımı, nüfus, vb bilgileri tematik anlamda kullanıcıya sunacak bir kent bilgi sistemi tasarımı. Detaylı Bilgi...

Pelitli Kent Bilgi Sistemi..
 
Trabzon ili Pelitli Beldesi için kent bilgi sistem tasarımı ve uygulaması ile belde hizmetlerinin dijital ortamda ve internet üzerinden gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır.  Detaylı Bilgi...

KTUBIS: Karadeniz Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi Tasarımı ve Uygulaması
 
KTU Merkez Kanuni Kampüsü için tasarlanan bilgi sistemi ile, gerekli altlıkların sayısallaştırılarak üniversite bünyesindeki tüm konumsal detayların dijital ortama aktarılması ve web/wap üzerinde üniversite hizmet ve tanıtım çalışmalarına yardımcı olunması hedeflenmiştir. Detaylı Bilgi...

UZUNGÖL 3D
 
Doğu Karadeniz Bölgesinin önemli turizm merkezlerinden bir olan Trabzon- Uzungöl havzasının üç boyutlu dijital haritası düzenlenerek, göl ve çevresinin korunması için gerekli altlıklar üretilmiştir.  Detaylı Bilgi...

DEVAÇED : Değirmendere Vadisi Çevre Düzenleme Projesi
 
KTU ve Trabzon Valiliği arasında imzalanan protokol uyarınca, Trabzon içme suyu kaynağı ve turizm vadisi olma özelliğine sahip Değirmendere vadisine ait tüm havza bilgilerinden oluşan bilgi sistemi tasarlanmıştır. Proje kapsamında havzaya ait tüm coğrafik veriler toplanıp işlenmiş ve diğer meslek disiplinlerinin hizmetine sunulmuştur.  Detaylı Bilgi...